Intens paarse vesuvianiet uit Pakistan


Prof. Dr. H.A. Hänni, SSEF Senior Research Associate

Pakistan heeft een groot aantal edelsteenvindplaatsen die gerelateerd zijn aan de botsing van het Indiase continent met de Euroasiatische plaat, een gevolg van de globale plaattektonische bewegingen.
De vindplaatsen liggen in een stuwkracht-zone die bekend staat als de Karakorum Suture zone. Hier, stroomden, zo’n 65 miljoen jaar geleden, de sedimenten van de Tethys Zee over de Eurasiatische plaat terwijl het Indiaase continent tegen Eurasia botste. Carbonaathoudende sedimenten uit het Trias en de oceaanbodem werden dakpansgewijs gerangschikt door de tektonische beweging.
Goed bekende voorbeelden van edelstenen van vindplaatsen uit Pakistan zijn smaragd, topaas, peridoot en vele anderen. Sannan Skarn, een groene ornamentale steen, is een recente ontdekking (Hänni in SSEF Facette No. 24).

Recent kreeg het SSEF nieuw edelsteenmateriaal van Rainbow Mineras Ltd. (Peshawar) dat vesuvianiet bleek te zijn. Vesuvianiet is een complex calcium silicaat dat bekend staat om zijn facetteerbare enkele kristallen, maar komt veel voor als polykristallijne vesuvianiet. De gebruikelijke kleuren zijn groen tot bruin met ijzer als kleurbepalend element. Grondige chemische analyse met LA-ICP-TOF-MS bracht aan het licht dat het nieuwe materiaal uit Pakistan wordt gekleurd door sporen van mangaan en ijzer dat de steen zijn intens paarse kleur geeft. Identificatie was eenvoudig en werd gedaan met Raman spectroscopie. Een overzicht van chemische analyses door ED-XFR laten de chemische elementen zien in een kwalitatieve wijze, maar geeft geen minerale formule. Voor de juiste kwantitatieve compositie waarden van de monsters werd mass spectrometrie gebruikt. Door een Scanning Electron Microscopy (SEM) werden kleine insluitsels gevonden en gedetermineerd als apatiet. De beschreven polykristallijne vesuvianiet uit Pakistan is doorschijnend en kan gebruikt worden voor cabochons en snijwerk. Meer informatie over dit materiaal wordt binnen kort gepubliceerd in gemmological journals in Duits, Chinees en Engels

Gepubliceerd in SSEF Facette 2020.